Nay mẹ tôi có hai căn nhà và bà muốn cho chị tôi và tôi. Vậy mẹ tôi phải làm các thủ tục gì để sang tên nhà cho chúng tôi? Mẹ tôi phải nộp giấy tờ gì để chứng minh có quyền sở hữu riêng hai căn nhà trên?
LÊ THỊ NGỌC LOAN (98/110 Bùi Văn Ba, quận 7, TP.HCM)
Ông HOÀNG MẠNH THẮNG, Phó phòng Công chứng số 7, TP.HCM: Nếu được mẹ chị tạo lập sau khi cha chị mất thì hai căn nhà trên là tài sản riêng của mẹ chị. Bà ấy có thể đến các cơ quan công chứng làm hợp đồng tặng cho nhà cho hai con, rồi sau đó các con cần tiếp tục liên hệ với UBND quận để làm thủ tục xin cấp giấy hồng.
Để chứng minh về quyền sở hữu riêng, nếu không có giấy khai tử của người cha thì mẹ chị có thể dùng những giấy tờ khác thay thế (như tờ khai gia đình, sổ hộ khẩu...) hoặc làm cam kết về việc người cha đã mất trước đó. Đồng thời, mẹ chị cần có giấy xác nhận của UBND phường về việc không đăng ký kết hôn với ai từ sau khi cha chị mất.
2. Khiếu nại việc thu thuế
Năm 2007, tôi mua một căn hộ chung cư cũ giá 210 triệu đồng. Nay do căn hộ xuống cấp nên tôi bán gấp với giá 210 triệu đồng (bằng giá mua trước đây). Mặc dù tôi có chứng minh giá bán bằng hai hợp đồng mua bán (có công chứng) và thông báo đóng lệ phí truớc bạ nhưng chi cục thuế huyện vẫn buộc tôi nộp 2% thuế thu nhập cá nhân. Vì muốn làm xong thủ tục nên tôi chấp nhận đóng 4,2 triệu đồng tiền thuế. Nay tôi phải làm sao để được xem xét lại việc nộp thuế trên?
PHUNG HANG
Ông NGUYỄN YỂNG, Chi cục trưởng Chi cục Thuế quận 6, TP.HCM: Theo các Điều 116, 117, 118 Luật Quản lý thuế, người nộp thuế, tổ chức, cá nhân có quyền khiếu nại với cơ quan quản lý thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc xem xét lại quyết định của cơ quan quản lý thuế khi có căn cứ cho rằng quyết định đó trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Nếu không đồng ý với cách thu thuế của chi cục thuế huyện, bạn có thể nộp đơn khiếu nại đề nghị chi cục trưởng chi cục thuế huyện xem xét, giải quyết. Sau đó, nếu vẫn không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của chi cục thuế huyện, bạn có quyền nộp đơn khiếu nại đến cục thuế cấp tỉnh. Trường hợp đã được cục thuế tỉnh giải quyết khiếu nại lần hai mà vẫn không đồng ý thì bạn có quyền khởi kiện để TAND cấp tỉnh xem xét, giải quyết. Cơ quan quản lý thuế phải hoàn trả số tiền thuế thu không đúng cho người nộp thuế trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định xử lý của cơ quan quản lý thuế cấp trên hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
3. Khiếu nại việc thu hồi đất
Đầu năm 2008, UBND huyện ra quyết định thu hồi của gia đình tôi 1.000 m2 đất nông nghiệp. Do huyện áp giá bồi thường cho tôi quá thấp nên tôi muốn khiếu nại quyết định thu hồi đó. Nếu không muốn nộp đơn đến huyện, tôi có thể nộp đơn đến tỉnh và các cơ quan cấp trung ương hay không?
PHẠM QUỐC DŨNG (Huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương)
Bà NGUYỄN THỊ NGỌC KHUÊ, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường quận Tân Phú, TP.HCM: Theo khoản 1 Điều 63 Nghị định 84 ngày 25-5-2007 của Chính phủ, trong thời hạn không quá 90 ngày, kể từ ngày chủ tịch UBND cấp huyện có quyết định hành chính trong quản lý đất đai (trong đó có quyết định thu hồi đất, quyết định bồi thường, hỗ trợ...), mà người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan không đồng ý với quyết định hành chính đó thì có quyền nộp đơn khiếu nại đến UBND cấp huyện. Trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết của chủ tịch UBND cấp huyện, mà người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết đó thì có quyền khởi kiện ra TAND hoặc khiếu nại đến UBND cấp tỉnh.
Như vậy trước tiên, ông phải nộp đơn khiếu nại đến UBND huyện.
4. Thế chấp hai lần
Trước đây, tôi có đến một phòng công chứng để công chứng hợp đồng thế chấp nhà vay tiền của người quen. Nay tôi muốn tiếp tục thế chấp chính căn nhà đó để vay thêm một số tiền (cả hai khoản vay chưa đến 1/2 giá trị nhà). Tôi có buộc phải trở lại phòng công chứng trên để làm hợp đồng thế chấp nhà lần hai hay không?
THANH MAI (Quận 7)
Ông NGUYỄN QUANG THẮNG, Trưởng phòng Công chứng số 1, TP.HCM: Khoản 3 Điều 47 Luật Công chứng quy định: “Một bất động sản đã được thế chấp để bảo đảm thực hiện một nghĩa vụ và hợp đồng thế chấp đã được công chứng mà sau đó được tiếp tục thế chấp để bảo đảm cho một nghĩa vụ khác trong phạm vi pháp luật cho phép thì các hợp đồng thế chấp tiếp theo phải do công chứng viên đã công chứng hợp đồng thế chấp lần đầu thực hiện công chứng. Trường hợp công chứng viên công chứng hợp đồng thế chấp lần đầu chuyển sang tổ chức hành nghề công chứng khác, không còn hành nghề công chứng hoặc không thể thực hiện việc công chứng thì công chứng viên thuộc tổ chức hành nghề công chứng đang lưu trữ hợp đồng thế chấp công chứng hợp đồng đó”.
Bà phải thực hiện đúng quy định trên trong việc công chứng hợp đồng thế chấp nhà ở lần sau.
5. Cấp giấy hồng nhà mua giấy tay
Tôi mua giấy tay một căn nhà tại huyện Hóc Môn. Nhà này được người chủ gốc cất vào năm 2003 trên đất thổ mộ. Hiện tại căn nhà nằm trong khu vực được quy hoạch là khu dân cư nông thôn. Vậy tôi có được cấp giấy hồng hay không và phải đóng thuế như thế nào?
NGUYỄN THANH VIỆT (140/3D phường Trung Mỹ Tây, quận 12, TP.HCM)
Luật sư NGUYỄN ĐÌNH HÙNG, Đoàn luật sư TP.HCM: Theo khoản 4 Điều 50 Luật Đất đai, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các loại giấy tờ quy định nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 15-10-1993, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt đối với nơi đã có quy hoạch sử dụng đất thì được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và không phải nộp tiền sử dụng đất.
Ngoài ra, khoản 1c Điều 5 Quyết định 54 ngày 30-3-2007 của UBND TP.HCM cũng đồng ý cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở cho những căn nhà được xây dựng trên đất đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Ông cần nộp đơn đến UBND huyện để được xem xét cụ thể việc cấp giấy hồng. Nếu được cấp giấy hồng thì do đất đó được sử dụng làm đất ở vào năm 2003 nên ông phải nộp 50% tiền sử dụng đất. Ngoài ra, ông còn phải nộp lệ phí trước bạ nhà, đất (0,5%) và lệ phí cấp giấy hồng.
6. Xây dựng trên phần lộ giới?
Theo giấy chủ quyền thì nhà tôi dài 14,15 m (trong đó có 2,5 m nằm trong quy hoạch lộ giới). Nay tôi xin cấp giấy phép xây dựng nhà mới thì phần lộ giới đó có được phép xây một trệt một lầu hay không?
NGUYỄN TUẤN SƠN (3 Nguyễn Văn Lượng, quận Gò Vấp)
Luật sư TRẦN THỊ MIỀN, Đoàn luật sư TP.HCM: Theo Hướng dẫn số 2187 ngày 2-4-2009 của Sở Xây dựng TP.HCM, đối với công trình, nhà ở nằm trong phạm vi quy hoạch lộ giới của các tuyến đường hiện hữu trong đô thị nhưng chưa có kế hoạch thực hiện mở rộng đường theo lộ giới quy hoạch, người dân được phép sửa chữa, cải tạo công trình, nhà ở nhưng không làm thay đổi kiến trúc, kết cấu hiện trạng cũ hoặc cấp giấy phép xây dựng tạm để xây dựng cải tạo công trình, nhà ở với quy mô bán kiên cố một tầng (trệt, tường gạch, mái tôn hoặc ngói). Nếu hiện trạng là đất trống, không cho phép xây dựng mới công trình, nhà ở; cho phép cải tạo lại hàng rào, cổng hiện hữu nhưng phải phù hợp với quy định về kiến trúc.